Βόρεια Κορέα

Overview

Κείμενο Μαρία Γιαννούλη
Φωτογραφίες Χρόνης Πεχλιβανίδης-Μαρία Γιαννούλη 

ΕΥΧΑΡΙΣΤΑ ΝΕΑ

Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου, έλαβα ένα απρόσμενο μέηλ από κάποιον Greg του Koryo tours με έδρα το Πεκίνο:

''Κυρία Γιαννούλη, σας ανακοινώνουμε με χαρά ότι η ταινία σας επιλέχθηκε για να προβληθεί στο 18th Pyongyang International Film Festival! Η επιτροπή του PIFF, σας προσκαλεί να παρευρεθείτε στο Φεστιβάλ στις 21-28 Οκτωβρίου 2025.''Ο Χρόνης Πεχλιβανίδης, παραγωγός και διευθυντής φωτογραφίας του ντοκιμαντέρ, τo είχε υποβάλλει την περασμένη άνοιξη, κάπως σαν αστείο.

Η Βόρεια Κορέα (ή αλλιώς DPRK-Λαoκρατική Δημοκρατία της Κορέας) παραμένει από το 2019 επίσημα κλειστή για τον γενικό τουρισμό. Η διαδικασία να εκδοθούν οι βίζες δεν ήταν εύκολη και μέχρι τελευταία στιγμή δε γνωρίζαμε αν θα πραγματοποιηθεί το φεστιβάλ. Τίποτα δεν είναι σίγουρο -μέχρι να συμβεί- στην πιο περίεργη χώρα του κόσμου.

Σάββατο μάθαμε ότι οι βίζες μας είχαν εγκριθεί, Δευτέρα πετούσαμε. Κλείσαμε τις τελευταίες δυο θέσεις για Πεκίνο παρά τις φοβικές αντιδράσεις των παιδιών μας, κι αρχίσαμε τις προετοιμασίες. Δε μπορείς να διαφωνείς με το ίδιο σου το πεπρωμένο.

ΠΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΟ ΑΠΟΜΟΝΩΜΕΝΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ

Επιβιβαστήκαμε γεμάτοι ενθουσιασμό στο αεροπλάνο της Air Koryo, της μοναδικής εταιρίας που πετάει για Β.Κορέα από Πεκίνο, όποτε προκύπτει ανάγκη για δρομολόγιο.

Πανέμορφες αεροσυνοδοί με μίνι φούστες μας σέρβιραν δυτικά μπέργκερ, γάλα σε παιδική συσκευασία, σοκοφρέτες κι ένα λουκάνικο. Ένας κρατικός αστυνομικός-κατάσκοπος, πηγαινοερχόταν μπρος-πίσω στην καμπίνα ελέγχοντας με αυστηρό ύφος την τάξη και την ασφάλεια .

Ένας επιβάτης που τόλμησε να φωτογραφίσει μια αεροσυνοδό δέχτηκε αμέσως δριμύτατη επίπληξη. Στις οθόνες,βίντεο της νέας ευημερούσας χώρας, με χαρούμενες οικογένειες Βορειοκορεατών να διασκεδάζουν σε χιονοδρομικό κέντρο, σε water parks ή να πλατσουρίζουν στο καινούργιο τους γιγαντιαίο παραθαλάσσιο θέρετρο. Ονειρικές, σκηνές κιτς ευτυχίας.

Στ' αφτιά μου ήχησαν τα λόγια φίλης :''Που πας; Έχεις τρελαθεί;Ξέρεις ότι ο πρόεδρος τους δολοφόνησε εν ψυχρό τον αδελφό και το θείο του για να σιγουρέψει τη θέση του στην εξουσία;'' Δε γνώριζα, ούτε ήθελα να μάθω, επέλεξα να πάω χωρίς  προκαταλήψεις.

ΑΦΙΞΗ ΣΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ

Φτάνοντας στο αεροδρόμιο, αφού κρατικοί υπάλληλοι έλεγξαν τις βαλίτσες μας εξονυχιστικά, διέταξαν να τους ακολουθήσουμε σε ένα δωματιάκι. Ένας στρατιωτικός αστυνομικός κρατούσε στα χέρια του το ταξιδιωτικό περιοδικό που είχα πάρει στο Ελ. Βενιζέλος κι ένα βιβλίο του Ι. Βερν ''Ο Γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες'', του Χρόνη. Με σπασμένα αγγλικά μας ανέκριναν για τα δυο αυτά ύποπτα αντικείμενα που είχαν βρεθεί στις βαλίτσες μας. Τους περιγράψαμε το περιεχόμενο και τους είπαμε να τα κρατήσουν αν είναι παράνομα, δεν τα θέλαμε 

Σύντομα, το σκηνικό άλλαξε: Μια στρατιά από συνοδούς, κυβερνητικούς κι εθελοντές του Φεστιβάλ, μας περίμεναν έξω με αγωνία, φωτογράφοι και οπερατέρ μας αποθανάτιζαν σα σταρ καθώς βγαίναμε από τις αφίξεις. Μια μεγάλη, αναπάντεχη, θερμή υποδοχή. Όσο άστραφταν τα φλας, συνειδητοποίησα  με τρόμο, πως μόλις είχαμε φτάσει σε μια χώρα  που αν για κάποιο λόγο έπρεπε να φύγουμε, δε θα μπορούσαμε!

Ένας μαυροντυμένος, αυστηρός κύριος με σχιστά μάτια και με ένα μεγάλο χαρτοφύλακα παραμάσχαλα  και μια γοητευτική κυρία με αρχηγικό ύφος, μας πλησίασαν πριν μπούμε στο πούλμαν. Ζήτησαν ευγενικά από τον Χρόνη να γίνει μέλος της κριτικής επιτροπής του Φεστιβάλ. ''Είναι πολύ τιμητικό'', του είπαν. Το ύφος τους δε σήκωνε αντιρρήσεις. ''Ποιες ακριβώς θα είναι οι υποχρεώσεις μου;'' αντέδρασε ο Χρόνης, ''Θα βλέπω όλη μέρα ταινίες;''. Έγνεψαν καταφατικά. ''Δεν είναι κάτι που θα επιθυμούσα, ήρθα για να δω τον τόπο σας''. Το βλέμμα τους πάγωσε. Τελικά βρέθηκε μια μέση λύση. Θα έβλεπε ταινίες, αλλά λιγότερες από τα υπόλοιπα μέλη της κριτικής επιτροπήςώστε να μπορεί να συμμετέχει στις περισσότερες ξεναγήσεις του γκρουπ των καλεσμένων. 

Μπροστά στο αεροδρόμιο, μια  γιγαντοοθόνη πρόβαλλε διδακτική ταινία του '60 με αγγλικούς υπότιτλους. Ένας στρατιώτης σ' ένα χωράφι βασάνιζε έναν ανυπάκουο χωρικό. Το πούλμαν ξεκίνησε. Οι συνοδοί μας, ένας για κάθε καλεσμένο, θα ήταν η σκιά μας για τις επόμενες εφτά μέρες.Οι συμβουλές τους για την ασφάλειά μας, ήταν σαφείς: Δεν θα μπορούσαμε να κυκλοφορήσουμε πουθενά μόνοι ή να έχουμε οποιαδήποτε επαφή με ντόπιους. Η φωτογράφηση επιτρεπόταν μόνο με τα κινητά μας , μέσα από το πούλμαν και με αυστηρή προειδοποίηση, να μην αποτυπώσουμε  τους ηγέτες της χώρας. 

Έξω στην ομιχλώδη λεωφόρο, σκυθρωποί πολίτες περπατούσαν με γοργό βήμα μπροστά από ψηλά κτίρια τύπου Σοβιέτ. Πιο πέρα, άψυχες ανθρώπινες φιγούρες πάνω σε μαύρα ποδήλατα, ή στοιβαγμένοι σε σαθρά λεωφορεία, απόντες από τη ζωή τους. Μουδιασμένοι και μελαγχολικοί, έβλεπες αποτυπωμένους πάνω τους αιώνες κρύου, ελέγχου και καταπίεσης. 

Στο βάθος, εργάτες έσκαβαν το δρόμο και καθώς τους πλησιάζαμε, ο Χρόνης σήκωσε αυθόρμητα το κινητό του. Ο  αστυνομικός πετάχτηκε από τη γαλαρία και του ζήτησε ευγενικά να το κατεβάσει  ενώ την ίδια στιγμή, έξω από το παράθυρο, ένας στρατιώτης σήκωνε τη βίτσα του και χτύπαγε με δύναμη έναν εργάτη.  

ΠΙΟΝΓΙΑΝΓΚ

Μπαίνοντας στην πρωτεύουσα το σκηνικό άλλαξε. Πολύχρωμα πολυώροφα κτίρια -όλα κρατικά-, μπλοκ με φουτουριστικούς ουρανοξύστες, μοντέρνα εστιατόρια μπάρμπεκιου,  υπερσύγχρονοι φωτισμένοι αυτοκινητόδρομοι με λίγα ακριβά αυτοκίνητα -κινεζικής αλλά και ντόπιας παραγωγής  και  ηλεκτρικά ποδήλατα, προαναγγέλλουν το δυναμικό σύγχρονο μέλλον της χώρας.

Η Πιονγιάνγκ ( «Πρωτεύουσα της Επανάστασης») ανήκει στην κοινωνική και εργασιακή ελίτ. Για να κατοικήσεις εκεί, απαιτείται ειδική κρατική άδεια. Αστυνομία και στρατός ελέγχουν τα σύνορα της πόλης, για να μην εισέλθουν μέλη των κατώτερων τάξεων από την επαρχία. 

Θηριώδη μπρούτζινα αγάλματα και εικόνες της Δυναστείας των Κιμ, κοσμούν πολλές γωνιές της πεντακάθαρης πόλης και του σώματός τους. Όλοι οι πολίτες της χώρας φορούν υποχρεωτικά μια μικρή κονκάρδα με τη φωτογραφία του Κιμ Ιλ- Σουνγκ, ιδρυτή της χώρας και του γιου του Κιμ Γιονγκ- Ιλ. Όλοι φέρουν το πεπρωμένο, την κατάρα, τη σωτηρία τους, στο πέτο. Στο σημείο της καρδιάς. 

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ

Φτάσαμε στο πολυτελές ξενοδοχείο  Yanggakdo. Το χρυσό κλουβί μας για τις επόμενες εφτά ημέρες. Εδώ, το 2016 ένας Αμερικάνος φοιτητής προσπάθησε να κλέψει ένα προπαγανδιστικό πανό από τοίχο του πέμπτου ορόφου όπου διαμένει το προσωπικό, συνελήφθη και καταδικάστηκε σε 15 χρόνια καταναγκαστικά έργα. Απελευθερώθηκε μετά από 17 μήνες κράτησης, αλλά βρέθηκε σε κωματώδη κατάσταση και απεβίωσε λίγο μετά την επιστροφή του στις ΗΠΑ.

Παντού στο χώρο,σκορπισμένοι μυστικοί αστυνομικοί, εκπαιδευμένοι με τα Σοβιετικά πρότυπα. Στο υπόγειο του ξενοδοχείου, με ατμόσφαιρα  κατασκοπική, χώροι για μπόουλινγκ, εσωτερική πισίνα και σάουνα, αίθουσα μασάζ, μπαρ, καραόκε και μπιλιάρδο. 

Στους διαδρόμους εφημερίδες ''The Pyongyang Times'' στα αγγλικά, με αποκλειστικά νέα και φωτογραφίες του ηγέτη τους Κιμ Γιονγκ -Ουν. Το δωμάτιό μας ευρύχωρο και με υπέροχη θέα στην πόλη. Στην τηλεόραση κινέζικα, ρωσικά κανάλια και το μοναδικό κρατικό, όπου η παρουσιάστρια ντυμένη με ροζ παραδοσιακό φόρεμα, εξυμνούσε με ενθουσιασμό τον ηρωισμό των Βορειοκορεατών στρατιωτών. 

Μας ενημέρωσαν ότι το δείπνο μας ήταν έτοιμο, η κριτική επιτροπή θα έτρωγε σε ένα ξεχωριστό δωμάτιο από τους υπόλοιπους καλεσμένους, φαγητό καλύτερης ποιότητας και γεύσης. Βρεθήκαμε σε ένα δωμάτιο με ένα μεγάλο στρογγυλό τραπέζι με ροζ λαμέ τραπεζομάντηλο, ένα πιάνο και μια μικρή οθόνη τηλεόρασης . Ένας Κινέζος, ένας Βόρειο-Κορεάτης, ένας Ρώσσος και μια Αυστριακή σκηνοθέτης, είχαν ήδη κάτσει. Με εξαίρεση την τελευταία, οι υπόλοιποι δε μιλούσαν λέξη αγγλικά, οι μεταφραστές έτρωγαν σε άλλη αίθουσα και το πρώτο δείπνο κύλησε κάπως αμήχανα και σιωπηλά.

Το φαγητό είχε γεύση πλαστικού. Πολλά ,μικρά πιάτα με σαλάμια άγνωστης ζωικής προέλευσης, ψάρια, τουρσιά, άνοστα κρύα noodles , εύγεστη -δικής τους παραγωγής -μπύρα και Cool, τη δική τους Coca Cola. Το προσωπικό πολύ ευγενικό, έκανε ό τι μπορούσε να μας περιποιηθεί. Στο τέλος σέρβιραν ζεστό νεσκαφέ, μια σπάνια πολυτέλεια. 

 Να σερφάρουμε ούτε λόγος, ''Δεν έχουμε πρόσβαση στο διαδίκτυο, μας το έχουν κόψει οι Αμερικάνοι.'' μας είπαν. Εκείνοι παρ όλα αυτά, επικοινωνούν με δικό τους τοπικό δίκτυο, ανταλλάσσουν μηνύματα, παραγγέλνουν φαγητό και  ψωνίζουν ρούχα-παπούτσια, συνήθως κινέζικες απομιμήσεις Adidas ή Polo.  

ΠΡΩΤΗ ΜΕΡΑ

Την επόμενη μέρα, όσο ο Χρόνης βλέπει ταινίες σε ένα ανήλιαγο, γεμάτο υγρασία κτίριο με πολυκαιρισμένες μοκέτες , υπό το άγρυπνο μάτι κρατικών αστυνομικών, εγώ είμαι σε τουριστικές ξεναγήσεις πίσω από τα - διαχωριστικά από τον έξω κόσμο- τζάμια του πούλμαν, με τους υπόλοιπους καλεσμένους.  

Οι γυναίκες έξω στους δρόμους δυναμικές και κομψές με παλτό σε φωτεινά χρώματα. Οι παντρεμένες έχουν τα μαλλιά τους κοντά κι οι ανύπαντρες μακριά αλλά ποτέ λυτά. Το μακιγιάζ τους είναι πολύ ελαφρύ και δε βάφουν τα μαλλιά και τα νύχια τους. Οι άντρες έχουν ένα συγκεκριμένο κοντό κούρεμα 'της μάχης'. Το κούρεμα του Κιμ Γιονγκ-Ουν, απαγορεύεται, όπως και τα ιμπεριαλιστικά τζιν παντελόνια.  

Μέσα στο πούλμαν κουβέντες γνωριμίας, αίσθηση σχολικής εκδρομής, μια εφηβική χαρά, οι Ρώσσοι έχουν αρχίσει να τραγουδάνε.Κοιτάζω πάλι μέσα από το παράθυρο όλους εκείνους τους μαγικούς ανθρώπους. Τι σημαίνει ελευθερία για τους Βορειοκορεάτες; Πως να επιθυμείς κάτι που δε γνωρίζεις; Αναρωτιέμαι πως να είναι ο έρωτας τους, αν ζουν στιγμές απελευθέρωσης κι αφύπνισης μέσα από το σμίξιμο τους. 

ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΗΣ 

Αργά το απόγευμα ,ετοιμαστήκαμε για τη μεγάλη βραδιά της τελετής έναρξης του Φεστιβάλ. 

Η τελευταία διοργάνωση είχε πραγματοποιηθεί το 2019, οπότε ο κόσμος ανυπομονούσε να δει τις εβδομήντα ταινίες που θα προβάλλονταν στους  14 κινηματογράφους της πόλης.  Ο προηγούμενος ηγέτης Κιμ Γιονγκ- Ιλ, ήταν μεγάλος σινεφίλ. Στα κινηματογραφικά τους στούντιο ( το "Chollywood")  παράγονται ταινίες που αντλούν τη θεματική τους από τον αντι-ιαπωνικό αγώνα και σύγχρονα σοσιαλιστικά δράματα. Άδεια προβολής λαμβάνουν μόνο μετά από έγκριση των ηγετών.   

Μπροστά από την είσοδο του ''Cinema House'', οι επίσημοι καλεσμένοι είχαν αρχίσει να φτάνουν. Επιλεγμένοι πολίτες του κοινού της πρωτεύουσας, ελάχιστοι ξένοι πρέσβεις και ντόπιοι κινηματογραφικοί αστέρες, έβγαιναν από ακριβά αυτοκίνητα, ενόσω κάμερες της κρατικής τηλεόρασης κατέγραφαν τη μεγαλοπρεπή εκδήλωση.

Ανεβαίνοντας μαζί με τις διάσημες ηθοποιούς το κόκκινο χαλί, εντύπωση μου έκανε ότι δεν είχαν το παραμικρό ύφος έπαρσης, ήταν ήρεμες και αψεγάδιαστες, σαν πορσελάνινες κούκλες. Αντικρύζοντας τη μεγάλη αίθουσα τελετής με τους περίπου 3000 θεατές που θύμιζαν κομπάρσους σε ασπρόμαυρη σοβιετική ταινία του περασμένου αιώνα, δε  θα μπορούσα να φανταστώ πιο  περίεργο μέρος στον κόσμο για να προβληθεί η ταινία μου. 

Η μεγαλειώδης βραδιά ξεκίνησε μέσα σε μια εκθαμβωτική ατμόσφαιρα, με τους λαμπερούς παρουσιαστές να κάνουν την είσοδό τους μέσα από καπνούς κι επικές μουσικές, καλωσορίζοντας το κοινό, εξυμνώντας  το σκοπό του φεστιβάλ και τα ιδανικά της Ανεξαρτησίας, της Ειρήνης και της Φιλίας. 

Στη συνέχεια ανέβηκαν στη σκηνή ο Χρόνης και τα υπόλοιπα μέλη της κριτικής επιτροπής, ο πρόεδρος έβγαλε ένα παθιασμένο λόγο, χαρούμενα φαντασμαγορικά βίντεο της νέας ακμάζουσας πρωτεύουσας προβλήθηκαν στην γιγαντοοθόνη, ώσπου ξεκίνησε η προβολή της ταινίας έναρξης, μια ρωσική περιπέτεια εποχής που ενθουσίασε το κοινό. Διψασμένοι να δουν κάτι διαφορετικό,χειροκροτούσαν, συμμετείχαν, γελούσαν, την απολάμβαναν με όλη τους την ψυχή. 

Σε μια χώρα αποκλεισμένη από τον έξω κόσμο, που ζει τη δική της εκδοχή της πραγματικότητας, ο κινηματογράφος φαντάζει ένας από τους καλύτερους τρόπους σύνδεσης ανθρώπων και πολιτισμών. Η τέχνη του σινεμά, σα μια μάσκα οξυγόνου.

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΜΕΡΕΣ

Οι επόμενες μέρες κύλησαν με επισκέψεις σε μεγαλόπρεπα μνημεία θριάμβου κι αντίστασης, στο τσίρκο, σε μουσεία κι εκθεσιακούς χώρους που επέλεγαν εκείνοι και δε γνωρίζαμε εκ των προτέρων. Νοιώσαμε λίγο να μας χρησιμοποιούν ως μάρτυρες στις βόλτες επίδειξης τους προς τον έξω κόσμο. 

Ένα πρωί, μας πήγαν επίσκεψη σε ένα νοσοκομείο για παιδιά. Σύγχρονο, φρεσκοβαμμένο νοσοκομείο για τα ευνοημένα παιδιά της πρωτεύουσας, με ζωγραφιές στους τοίχους δυτικών παραμυθιών, τη Χιονάτη με τους εφτά νάνους και τη Σταχτοπούτα με τον Πρίγκηπα της. 

Μια συμπαθής καλοντυμένη έφηβη, μας ξενάγησε στους χώρους, όπου μαμάδες πλάι σε άρρωστα (;) παιδάκια με μάσκες , μας κοιτούσαν σα να μας περίμεναν από ώρα. Σκόρπιοι γιατροί κάθονταν ακίνητοι σε γραφεία μπροστά από κλειστούς υπολογιστές. Η κατάσταση φάνταζε αλλόκοτη. Σαν σκηνικό σε ψυχολογικό θρίλερ. Στο χώρο των ακτινογραφιών , ένα μικρό κορίτσι κειτόταν ξαπλωμένο στον Μαγνήτη , μα  μόλις  απομακρυνθήκαμε από την αίθουσα, σηκώθηκε σβέλτα σα να είχε ολοκληρώσει τη σκηνή της.

Το απόγευμα βρεθήκαμε σε ένα δαιδαλώδες , πολύχρωμο κτίριο , ντυμένο με μοκέτες με τεράστια λουλούδια κι ατμόσφαιρα ''Μάγος του Οζ'', όπου εξαιρετικά ταλαντούχα μικρά παιδιά, έπαιζαν βιολί, ντραμς και παραδοσιακά όργανα.

Ένα άλλο βράδυ, παρακολουθήσαμε σε ένα μοντέρνο πολυσινεμά, με ποπ κορν και νάτσος, ένα ωριαίο δακρύβρεχτο διαφημιστικό για τις υπεράνθρωπες αθλητικές επιδόσεις των Βορειοκορεατών και τα πολυάριθμα μετάλλια σε παγκόσμια πρωταθλήματα tae kwo do και γυναικείου ποδοσφαίρου. 

Ένας άγουρος συναισθηματισμός που υποκινείτο μέσω της μελό μουσικής αναδυόταν σε κάθε έκφανση της ζωή τους. Η νεαρή συνοδός μου με ρώτησε στο τέλος αν μου άρεσε η ταινία και της  απάντησα όσο πιο πιστευτά μπορούσα ''Ναι, βέβαια!''. 

Πρόσεχα τα λόγια μου. Ο κίνδυνος υποβόσκει, αιωρείται στην ατμόσφαιρα,  σε κάθε βλέμμα που σε παρακολουθεί διακριτικά , αλλά ασταμάτητα. Πας στην τουαλέτα και σε κοιτάνε καχύποπτα οι κυβερνητικοί. Ο φόβος υπονοείται. Σιωπηλός, σχεδόν αόρατος και για αυτό πιο τρομαχτικός. Δεν είσαι σε κάποιο πολεμικό μέτωπο ή σε μια κακόφημη γειτονιά του πλανήτη ώστε να ενεργοποιηθούν οι εσωτερικοί, ενστικτώδεις μηχανισμοί άμυνας. Φαινομενικά είσαι ασφαλής από οποιονδήποτε δυτικού τύπου κίνδυνο. Τα παιδιά στους δρόμους πάνε μόνα τους στο σχολείο ,δε θα σε κλέψουν, δε θα σε πειράξουν. Ποιος να τολμήσει άραγε; Δεν υπάρχει ούτε ως ιδέα, ως ''δικαίωμα'' η κακοποιητική συμπεριφορά. Σε μια φαινομενικά ασφαλή περιοχή, ο κίνδυνος είναι άγνωστος, ύπουλος, καραδοκεί, ο φόβος είναι πρωτόγνωρος κι αχαρτογράφητος.

''Επιτρέπονται οι προγαμιαίες σχέσεις; ρώτησα τη νεαρή συνοδό μου'', ''Ναι'', μου απάντησε κοιτάζοντας χαμηλά, ''Οι άνθρωποι εδώ παντρεύονται από αγάπη, όχι από προξενιό'' συνέχισε, ''Κι αυτό ενισχύεται, για να κρατήσουν οι γάμοι. 'Το διαζύγιο επιτρέπεται;'' Ναι, βάση νόμου, ωστόσο κανείς δεν παίρνει.''. '' Εσύ έχεις κάποια σχέση; τη ρώτησα διστακτικά, αγαπάς κάποιον; Είσαι όμορφη, θα έχεις πολλούς θαυμαστές''... Αναστατώθηκε ''Ω, όχι,όχι! Εγώ αγαπάω τη μαμά μου, τον μπαμπά μου, την αδελφή μου, τον ανιψιό μου και τον Κιμ, τον Μεγάλο μας Ηγέτη.'' 

Ο Κιμ στο κέντρο ενός ηγεμονικού σύμπαντος, ένας ζωντανός θεός, ένας προστατευτικός πατερούλης  που όλα τα φροντίζει και τα παρέχει δωρεάν, αλλά ταυτόχρονα , τα ελέγχει και τιμωρεί, συχνά μοιραία.

Η κυβέρνησή του, φοβάται τους πολίτες, διότι η ύπαρξή της εξαρτάται από τον δικό τους φόβο, τη δική τους αφοσίωση και υπακοή. Αν δεν υπήρχε η ισορροπία του τρόμου, με  τις φυλακές -κάτεργα, στα οποία μπορεί να καταλήξουν ισόβια  όσοι προσβάλλουν ή βλάπτουν με κάποιο τρόπο το σύστημα ή οι συγγενείς τους (αντί αυτών), η αυτοκρατορία των KIΜ, θα κατέρρεε. Επιβιώνει με το φόβο τους, με τον τέταρτο μεγαλύτερο στρατό του κόσμου και με τα πυρηνικά. ''Όσο έχουμε πυρηνικά είμαστε ασφαλείς '', είπε η συνοδός μου. 

Τις πρώτες μέρες προσπαθήσαμε να μη χαλαρώσουμε παραπάνω από όσο πρέπει μη και μας ξεφύγει κάτι .Ήταν εξαντλητικό. Είχαμε όμως εμπιστοσύνη στον εαυτό μας και ο ένας στον άλλον.  

Η παρατήρηση με το μάτι του ντοκιμαντερίστα , μας έδινε δύναμη. Μας παρακολουθούσαν και τους παρακολουθούσαμε διαρκώς. Τους προσεγγίσαμε όμως με ανθρωπιά, αγάπη και κατανόηση. Ή συμπεριφορά τους, ήταν θέμα εκπαίδευσης κι επιβίωσής τους.  

Γρήγορα διαπιστώσαμε ότι οι Βορειοκορεάτες είναι λαός φιλότιμος, γενναιόδωρος, φιλικός κι εργατικός. Είναι άνθρωποι περήφανοι και αξιοπρεπείς, με ιδιαίτερο χιούμορ και αυτοσαρκασμό. Έννοιες όπως πονηριά, φθόνος, ζήλια, ανταγωνισμός, ιδιοτέλεια και αλαζονεία, δεν έχουν νόημα σε αυτή την χώρα. 

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ MALL

Μια μέρα, ο Χρόνης ζήτησε ευγενικά από τους οδηγούς μας, να πάρουμε ένα ταξί και να ξεφύγουμε από το υπόλοιπο γκρουπ των καλεσμένων για να επισκεφθούμε μια τοπική αγορά. Προς μεγάλη μας έκπληξη, δέχτηκαν. Ήμασταν το μόνο ζευγάρι στο γκρουπ, αναγνώριζαν το δέσιμό μας και φαίνεται πως έδειχναν περισσότερη εμπιστοσύνη σε μας.

Μπήκαμε στο ταξί μαζί τους και μετά από δέκα λεπτά, βρεθήκαμε μέσα σε ένα ολοκαίνουργιο πολυκατάστημα  που ανήκε σε ένα Βορειοκορεάτη της διασποράς στην Ιαπωνία. Άδειο από πελάτες ,γεμάτο εισαγόμενα  γκουρμέ προϊόντα κάθε είδους, προορισμένα για ξένους διπλωμάτες, Ρώσσους επισκέπτες και κρατικούς λειτουργούς. Δε μας επέτρεψαν να τραβήξουμε φωτογραφίες, κι όταν τους ρώτησα ,γιατί υπάρχουν αντικλεπτικά αφού κανείς δεν κλέβει, δεν ήξεραν τι να απαντήσουν.

Το αμερικανικό δολάριο , είναι το μόνο αποδεκτό νόμισμα συναλλαγής  για τους ελάχιστους επισκέπτες της χώρας .Οι τιμές  των προϊόντων για τους ξένους , είναι 10 φορές υψηλότερες από αυτές  που αγοράζουν οι ντόπιοι.

Πάνω από το σούπερ μάρκετ, υπήρχε το  πολυκατάστημα, τους ρωτήσαμε ευγενικά αν μπορούμε να ανέβουμε και πριν προλάβουν να μας απαντήσουν αρνητικά, ήμασταν ήδη στις κυλιόμενες σκάλες .Σοκαρισμένοι, αντικρύσαμε προϊόντα Ikea , εξεζητημένες γιαπωνέζικες τουαλέτες, ακριβά μηχανήματα γυμναστικής, πιάνο με ουρά, ντιζαινάτα εστιατόρια σούσι, και μια μινιμαλιστική  τσαγερί με τρεις πελάτες.   

Μια οθόνη τηλεόρασης ήταν ανοιχτή στο βάθος και πρόβαλλε σε ένα παράλληλο σύμπαν μια μεγάλη γιορτή που συνέβαινε εκείνη την ώρα έξω στους δρόμους. Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρωμένοι κλαίγανε γοερά, ο Κιμ Γιονγκ-Ουν περιφερόταν ανάμεσά τους, κάποιους τους αγκάλιαζε, μόλις είχαν επιστρέψει από το μέτωπο της Ουκρανίας οι εναπομείναντες στρατιώτες. Έπειτα, ο Κιμ μίλησε στο συγκεντρωμένο πλήθος, θεμελιώνοντας μια νέα λεωφόρο  το '' Δρόμο των Μαρτύρων'', προς τιμήν των νεκρών ηρώων. 

ΜΕΤΡΟ 

Επιστρέφοντας, ικανοποίησαν μια ακόμη επιθυμία μας να επισκεφθούμε το υπέροχο Μετρό τους , με γιγαντιαίες σοσιαλιστικές τοιχογραφίες, γλυπτά και πολυελαίους. Φτιαγμένο στις αρχές της δεκαετίας του '70, το βαθύτερο στον κόσμο -36 ορόφους κάτω-που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως πυρηνικό καταφύγιο. Ο χώρος ήταν λες και δεν είχε μυρωδιά.

Άνθρωποι  διάβαζαν τα νέα της ημέρας σε οθόνες touch screen. Ένα μείγμα παράδοσης και μοντέρνας αισθητικής. Χαλαρωτική μουσική ακουγόταν από τα μεγάφωνα. Εκατοντάδες πολίτες κάθε ηλικίας, μπαινόβγαιναν σε βαγόνια εισαγόμενα από το δυτικό Βερολίνο. Με μια διάχυτη ηρεμία, χωρίς στρες, παραδομένοι στη μοίρα τους.Αμίλητοι  ποζάρανε στα κινητά  μας σαν αόρατοι.  

Η ΕΚΔΡΟΜΗ

Λίγο πριν το τέλος, μας πήγαν  εκδρομή στο ιερό όρος Μιοχιάνγκ, τρεις ώρες έξω από την πρωτεύουσα. Ο δρόμος φαρδύς και αδειανός, οι Ρώσσοι ξανάπιασαν το τραγούδι, κι εγώ  παρατηρούσα τις σκιερές ισχνές φιγούρες των αγροτών , σαν μαύρες πινελιές σε απέραντες καφεκίτρινες εκτάσεις σκαμμένες με το χέρι.

Πρώτα επισκεφθήκαμε τη «Διεθνή Έκθεση Φιλίας», ένα ογκώδες κτίριο μέσα στο βουνό, όπου εκτίθενται δώρα ξένων ηγετών απ' όλο τον κόσμο, προς τους ηγέτες της Βόρειας Κορέας. Ελεφαντόδοντα, κεφάλια αρκούδων, βάζα, φυλαχτά και μια μπάλα του μπάσκετ με υπογραφή του Μάικλ Τζόρνταν από την Μαντλιν Ολμπραιτ.

Το μπάσκετ είναι η μεγάλη αγάπη του Κιμ, από τότε που ως έφηβος στην Ελβετία, κοιμόταν με μια μπάλα του μπάσκετ στο προσκέφαλο. Σε άλλες αίθουσες, σε περίοπτη θέση, είδαμε φωτογραφίες του , πλάι στον Τραμπ κι άλλους ηγέτες καθώς και το αυτοκίνητο, το βαγόνι κι ένα μικρό αεροπλάνο του Στάλιν δωρισμένα στον παππού του. Σε μια αίθουσα μάλιστα, υπήρχε  προθήκη δώρων από συλλόγους , φορείς και κόμματα της Ελλάδας!

Στη συνέχεια, εγκατασταθήκαμε σε ένα πανέμορφο, δαιδαλώδες ξενοδοχείο και μας ειδοποίησαν ότι μετά το γεύμα, θα μαζευόμασταν όλοι στον κήπο για ''Διασκεδαστικές δραστηριότητες''. Ο Χρόνης ρώτησε τον κυβερνητικό με το χαρτοφύλακα , αν μετά θα μπορούσαμε να πάμε για πεζοπορία στο βουνό, κι εκείνος απάντησε κατηγορηματικά ότι απαγορεύεται.

Ο διασκεδαστής-ανιματέρ παιδικών πάρτι έβαλε τα δυνατά του για να μας απασχολήσει ευχάριστα με τσουβαλοδρομίες, χορό και αγώνες κουτσό. Μιάμιση ώρα μετά, επιστρέψαμε στα δωμάτιά μας εξαντλημένοι αλλά χαρούμενοι από τη σουρεαλιστική αυτή εμπειρία. Τα χαμόγελά μας όμως πάγωσαν όταν διαπιστώσαμε με τρόμο ότι όση ώρα χορεύαμε στην αυλή, είχαν μπει και είχαν ψάξει τα πράγματά μας. Συναισθήματα θυμού, ανασφάλειας και προδοσίας μας κατέλαβαν, αλλά κράτησαν λίγο. ''Θα έψαξαν όλα τα δωμάτια…Έπρεπε να το περιμένουμε''. Κοιμηθήκαμε σφιχταγκαλιασμένοι.

Η ΤΕΛΕΤΗ ΛΗΞΗΣ  

Η τελετή λήξης του Φεστιβάλ, πραγματοποιήθηκε στις 27 Οκτωβρίου, εξίσου μεγαλειώδης κι εντυπωσιακή με την τελετή έναρξης. Είχαμε πια κουραστεί από τις φιέστες, όταν ξάφνου, εντελώς αναπάντεχα, ακούστηκε δυνατά το όνομά μου.  Η ταινία είχε βραβευτεί! Χειροκροτήματα, επικές μουσικές, λαμπιόνια, τηλεοπτικές κάμερες, σηκώθηκα με αμηχανία να παραλάβω το βραβείο και ήταν μια από αυτές τις σπάνιες στιγμές, όπου παρατηρούσα αυτό που συνέβαινε γύρω μου και ταυτόχρονα ήμουν μέσα σ' αυτό και το ζούσα με όλο μου το είναι. Μετά απ' αυτή την απρόσμενη τιμή, δώρισαν σε όλους αναμνηστικά βιβλία για τις ζωές των ηγετών τους και πήγαμε για ύπνο.

ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ  

Το ταξίδι μας ήταν μια σχεδόν άυλη εμπειρία , πάνω από τον γήινο κόσμο. Ζώντας -έστω για λίγο- μέσα σε τόσο ιδιαίτερες στιγμές, οι άνθρωποι δενόμαστε με απρόσμενους, ακατανόητους δεσμούς. 

Στην αίθουσα των αναχωρήσεων, αγκαλιαστήκαμε σφιχτά με τη νεαρή συνοδό μου. Με κοίταξε βαθιά στα μάτια συγκινημένη ''Δε θα με ξεχάσεις, έτσι δεν είναι;''. ''Δε θα σε ξεχάσω, στο υπόσχομαι '' . Έβγαλα αυθόρμητα τα γυαλιά ηλίου μου και της τα χάρισα ,να τα φοράει να με θυμάται. Ξέραμε και οι δυο ότι δε θα συναντιόμασταν ποτέ ξανά. Δε θα μιλούσαμε τηλεφωνικά ή μέσω μηνυμάτων, κάτι τέτοιο θα ήταν ανέφικτο.

Έπειτα έδωσα το χέρι μου στον αστυνομικό-φύλακα του Χρόνη. Το πρόσωπο του μόνιμα ανέκφραστο, μια ήρεμη μάσκα με ένα ελαφρύ, σταθερό μειδίαμα. Η χειραψία μας κράτησε αρκετά δευτερόλεπτα. Και ήταν ζεστή και τρυφερή. Μια μυστική συνομιλία μεταξύ μας, ένας αναπάντεχος τρυφερός αποχαιρετισμός. 

ΤΕΛΟΣ